Brak rejestracji w DIWASS – co grozi przewoźnikowi?

Brak rejestracji w DIWASS stanowi poważny problem. Od 21 maja 2026 r. system ten stał się obowiązkowym elementem obsługi części transgranicznych przemieszczeń odpadów. Co więc realnie grozi przewoźnikowi, którego nie ma w systemie? Na co musi się przygotować?

Czy przewoźnik musi być zarejestrowany w DIWASS?

Zdecydowanie tak, jeśli uczestniczy w transgranicznym przemieszczaniu odpadów objętym obowiązkiem korzystania z DIWASS. Dane przewoźnika muszą znajdować się w systemie, aby można było wskazać go w dokumentacji transportu.

Ma to szczególne znaczenie przy przewozach realizowanych w procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody, czyli tzw. notyfikacji. Obowiązek korzystania z DIWASS w tej procedurze obowiązuje od 21 maja 2026 r.

A co się stanie, jeśli przewoźnika nie ma w DIWASS?

Problem może pojawić się jeszcze przed wyjazdem. Jeżeli przewoźnik nie jest dostępny w systemie, nie można prawidłowo wskazać go jako uczestnika przemieszczenia.

W efekcie zleceniodawca może wybrać inną firmę, która ma aktywną rejestrację. Brak rejestracji w DIWASS staje się więc nie tylko problemem formalnym, ale również biznesowym.

Inna sprawa to problem z przekroczeniem granicy. Coraz więcej krajów UE zwraca bowiem uwagę na to, czy firma posiada konto na platformie DIWASS. Od jej obecności w systemie uzależnia to, czy wpuści dane auto do kraju, czy nie.

Czy kontrola może zatrzymać transport?

Tak. Rozporządzenie (UE) 2024/1157 pozwala organom kontrolnym sprawdzać dokumenty oraz tożsamość podmiotów uczestniczących w transporcie. Kontrola może odbyć się m.in. na granicy lub podczas przewozu.

Jeżeli organ nie otrzyma wymaganych dowodów rejestracji, może zatrzymać odpady lub środek transportu i wstrzymać przewóz do czasu wyjaśnienia sprawy.

Ile wynosi kara za brak rejestracji w DIWASS?

Nie ma jednej unijnej stawki. Rozporządzenie 2024/1157 zobowiązuje państwa członkowskie do ustanowienia własnych sankcji. Mogą one obejmować kary pieniężne, a w określonych przypadkach także zawieszenie lub cofnięcie uprawnień związanych z gospodarką i przemieszczaniem odpadów.

To, że poszczególne kraje nie opublikowały jeszcze oficjalnych taryfikatorów czy rozporządzeń, które szczegółowo opisują naruszenia związane z systemem DIWASS nie oznacza zatem, że żadne sankcje nie istnieją.

Czy brak DIWASS oznacza nielegalny transport odpadów?

Tak, w dodatku brak wymaganej dokumentacji lub niemożność wykazania prawidłowości przemieszczenia może prowadzić do znacznie poważniejszych konsekwencji niż zwykły brak formalny.

Dlatego przewoźnik nie powinien traktować rejestracji jako dodatku, który można zrobić „przy okazji”.

A co z transportami na podstawie załącznika VII?

Tu wciąż obowiązuje ważny wyjątek. Do 31 grudnia 2026 r. GIOŚ dopuszcza w Polsce korzystanie z papierowego załącznika VII poza DIWASS. Sam brak wprowadzenia dokumentu do systemu nie będzie w tym okresie podstawą do uznania przemieszczenia za nielegalne, jeśli wymagane dokumenty papierowe są prawidłowe.

Okres przejściowy nie obejmuje jednak transportów realizowanych w procedurze notyfikacji.